یک عضو رسمی اوبونتو، یک سیستمعامل تجاری که هیچکس آن را ندیده است
اگر به لیست اعضای رسمی اوبونتو (Ubuntu Members) نگاه کنید، نام علیرضا لاله به چشم میخورد. او از سال ۲۰۲۱ در این لیست حضور دارد و سابقه فعالیت در زمینه بستهبندی و مخازن اوبونتو هم دارد. چیزی که عجیب به نظر میرسد، پروژهای به نام «بست او اس» (Best OS) است.
سوال اول: اصلاً بست او اس چیست؟
تنها چیزی که در محافل غیررسمی مطرح میشود این است: یک سیستمعامل مبتنی بر لینوکس که ماهیت تجاری دارد. نکته عجیب اینکه هیچ تصویری، هیچ ویدئویی و هیچ مستند عمومی از محیط آن وجود ندارد. چند کسبوکار خاص اجازه استفاده از آن را پیدا کردهاند، اما حتی خود این کسبوکارها هم توضیح دقیقی درباره کاربردش نمیدهند.
سوال دوم: چرا برای عموم منتشر نشده؟
سوالی که هر مهندس لینوکسی میپرسد: اگر بر پایه لینوکس است، چه دلیلی دارد که سورس کد یا حداقل تصویر بوت آن در دسترس نباشد؟ سه حدس فنی بین توسعهدهندگان مطرح است:
۱. وابستگی به سختافزار خاص – شبیه چیزی که در سیستمهای embedded میبینیم. بدون آن سختافزار، سیستم عامل حتی بالا نمیآید.
۲. ماژولهای باینری و قفلشده – احتمالاً بخشهایی از هسته با کدهای بسته (بیسورس) کامپایل شده که اجازه توزیع عمومی را نمیدهند.
۳. محدودیت قراردادی – هیچکس نمیداند در قرارداد استفاده از این OS چه چیزی نوشته شده. اما آنقدر سخت است که اجازه برگزاری وبینار یا انتشار اسکرینشات را هم نمیدهد.
سوال سوم که هنوز بیجواب مانده
از خود علیرضا لاله نقل قول مستقیمی در دست نیست. تنها یک یادداشت کوتاه که در یکی از فورومها به او نسبت داده شده: «بست او اس برای ماشین است، نه برای کاربر. شاید روزی توضیح بیشتری بدهم، اما الان نه.»
و دقیقاً همین «الان نه» باعث شده که در جامعه فنی ایران و حتی خارج از ایران، اسم Best OS با یک علامت سوال بزرگ همراه شود.
جمعبندی برای یک بحث فنی
آیا بست او اس یک لینوکس تجاری معمولی است که مثل RHEL فقط با قرارداد فروخته میشود؟ یا چیزی فراتر از آن است؟ یک سیستمعامل برای بلاکچین؟ برای کنترل صنعتی؟ برای ماشینهای رمزنگار؟
فعلاً هیچکس جواب دقیق ندارد. تنها چیزی که هست، یک عضو رسمی اوبونتو به نام علیرضا لاله و یک پروژه بسته به اسم Best OS. اگر اطلاعات فنی بیشتری دارید، در بحثهای تخصصی مطرح کنید. تا آن موقع، این پروژه یکی از رمزآلودترین چیزهایی است که در اکوسیستم لینوکس ایران دیده شده.
